قاتل جنگنده پیشرفته F-22 رپتور آمریکایی / مصرف سوخت F-۲۲ رپتور شما را شگفتزده میکند
جنگنده پیشرفته F-22 رپتور با قدرت مانور بالا، مصرف سوخت بسیار بیشتری نسبت به خودروهای قدیمی دارد و عملکرد آن در آسمان قیمت انرژی بالایی دارد.
چرا F-22 هنوز نتوانسته هیچ جنگندهای را سرنگون کند؟
لاکهید مارتین، جنگنده F-۲۲ را به عنوان جایگزینی برای ناوگان قدیمی F-۱۵ و F-۱۶ و برای مقابله با تهدیدات پیشرفته شوروی سابق توسعه داد. این هواپیما با قابلیتهای رادارگریزی فوقالعاده، سرعت بیش از ۲۴۰۰ کیلومتر بر ساعت و توانایی حمل ترکیبی از سلاحهای هوا به هوا و هوا به زمین، یک شکارچی بیرقیب است. با این حال زمانی که رپتور در سال ۲۰۰۵ عملیاتی شد، دیگر تهدید همسطحی از سوی شوروی وجود نداشت و میدان نبرد جهانی تغییر کرده بود.
به گزارش خبرآنلاین به نقل از گجتنیوز، در دهه ۲۰۰۰، ارتش آمریکا درگیر جنگهای نامتقارن در خاورمیانه بود. تمرکز این درگیریها بیشتر بر مقابله با گروههای شورشی بود و عملا هیچ نیروی هوایی متخاصمی برای جنگیدن وجود نداشت. به همین دلیل ماموریتهای رپتور در مناطقی مانند سوریه و عراق، بیشتر به حملات زمینی علیه مواضع داعش یا پروازهای نمایشی برای اثبات قدرت محدود شد. هزینههای عملیاتی بسیار بالا و ظهور جنگنده F-۳۵ به عنوان گزینهای ارزانتر و همهکارهتر، باعث شد تولید جنگنده اف-۲۲ به تنها ۱۸۷ فروند محدود شود.
رپتور سرانجام در اوایل سال ۲۰۲۳ اولین پیروزیهای هوایی خود را به ثبت رساند اما نه آنطور که انتظار میرفت. اولین هدف یک بالن نظارتی چینی بود که بر فراز اقیانوس اطلس شناور بود و با یک موشک سایدوایندر سرنگون شد. چند روز بعد، یک رپتور دیگر یک شی ناشناس را بر فراز آلاسکا ساقط کرد. این دو مورد از نظر فنی پیروزی هوا به هوا محسوب میشوند اما قطعا آن چیزی نیستند که این جنگنده برای آن ساخته شده بود.
تولید این هواپیما در سال ۲۰۱۱ متوقف شد و نیروی هوایی آمریکا تمرکز خود را به سمت جنگندههای نسل ششم معطوف کرده است. با این حال، ارتقاهایی برای رپتور در نظر گرفته شده تا بتواند تا دهه ۲۰۴۰ در خدمت باقی بماند. در نهایت به نظر میرسد میراث این جنگنده نه یک کارنامه پر از پیروزیهای نبرد هوایی بلکه تبدیل شدن به یک عامل بازدارنده قدرتمند است.
مصرف سوخت جنگنده F-۲۲ رپتور چقدر است؟ جواب کوتاه، وحشتناک است! جنگندههای مدرن برای بهینهسازی مصرف سوخت ساخته نشدهاند؛ آنها ماشینهای جنگی هستند که برای یک هدف یعنی سلطه بر آسمان طراحی شدهاند. این عطش سیریناپذیر برای سوخت، بزرگترین محدودیت آنها در برد عملیاتی و شعاع رزمی است. بیایید اعداد را ساده کنیم. در شرایط عادی و بهینه، رپتور در هر صد کیلومتر حدود ۶۶۰ لیتر بنزین مصرف میکند. در همین حال، برای حفظ قابلیت پنهانکاری، رپتور مجبور است تمام سوخت و مهمات خود را درون بدنه حمل کند و ظرفیت مخازن داخلی آن حدود ۸,۱۶۵ کیلوگرم سوخت است. این یعنی رپتور در بهینهترین شرایط، میتواند با یکبار سوختگیری کامل ۱۶۰۰ کیلومتر را طی کند که این عدد در سرعتهای مافوق صوت به ۱۲۰۰ کیلومتر میرسد.
اما این عدد، برد کلی را نشان میدهد و خلبان باید به فکر مسیر برگشت هم باشد. درنتیجه، برد رزمی رپتور در بهینهترین حالت فقط ۸۰۰ کیلومتر است که در صورت پرواز با سرعت مافوق صوت به ۶۰۰ کیلومتر میرسد. البته نیروی هوایی آمریکا در حال توسعه مخازن سوخت پنهانکار خارجی است و هدف این است که تحویل این مخازن جدید به اسکادرانهای F-۲۲ تا پایان ماه مارس ۲۰۲۶ آغاز شود تا بتواند برد عملیاتی جنگنده را افزایش دهد.
حالتهای مختلف پرواز، مصرفهای متفاوت
عملکرد رپتور بهشدت به سرعت، ارتفاع و مأموریت بستگی دارد. در یک پرواز عادی برای جابجایی از پایگاهی به پایگاه دیگر، با سرعت حدود ۱۰۵۰ کیلومتر بر ساعت، در ارتفاع بالا، این جنگنده ساعتی بین ۴,۰۰۰ تا ۴,۷۰۰ کیلوگرم سوخت میسوزاند. این یعنی در هر ساعت، وزنی معادل دو شاسیبلند بزرگ از باک آن ناپدید میشود؛ اما برگ برنده F-۲۲، قابلیت سوپرکروز آن است؛ یعنی پرواز با سرعت مافوق صوت (۱۸۵۰ کیلومتر بر ساعت) بدون استفاده از پسسوز. در این حالت، مصرف سوخت بهشدت بالا میرود اما در مقایسه با جنگندههای نسل چهارم که برای حفظ چنین سرعتی نیازمند پسسوز هستند، F-۲۲ به طرز شگفتانگیزی بهینه عمل میکند. درواقع، جنگندههای دیگر در این سرعت ۲ تا ۳ برابر بیشتر سوخت میبلعند.
کابوس پسسوز، وقتی باک در چند دقیقه خالی میشود
روشن کردن پسسوز داستان را کاملاً عوض میکند. این قابلیت که برای فرار از خطر، صعودهای اضطراری یا درگیریهای نفسگیر استفاده میشود، رپتور را به یک هیولای تشنه تبدیل میکند. با پسسوز کامل و سرعت نزدیک به ۲۵۰۰ کیلومتر بر ساعت، مصرف سوخت به عدد باورنکردنی ۲۰۰۰ لیتر در هر صد کیلومتر میرسد. به زبان سادهتر، استفاده از پسسوز در نبرد میتواند در هر دقیقه ۱۰ تا ۱۵ درصد از کل سوخت جنگنده را نابود کند. اگر یک خلبان بخواهد بهطور مداوم از پسسوز استفاده کند، شعاع رزمی هواپیما به کمتر از ۳۰۰ کیلومتر سقوط میکند و عملاً آن را بیفایده میسازد. به همین دلیل، پسسوز ابزاری برای لحظات کوتاه و حیاتی است.
تأثیر طراحی پنهانکار در مصرف سوخت
یکی از دلایل اصلی ساخت F-۲۲، ضعف جنگندهای مانند F-۱۵ در حمل مهمات بود. در F-۱۵، موشکها و بمبها بهصورت خارجی زیر بالها نصب میشوند. این کار باعث ایجاد نیروی درگ عظیمی میشود که مصرف سوخت را در شرایط رزمی ۳۰ تا ۴۵ درصد افزایش میدهد اما رپتور با حمل داخلی مهمات، این مشکل را حل کرده است. این طراحی نهتنها به پنهانکاری کمک میکند، بلکه با کاهش شدید درگ، افزایش مصرف سوخت در حالت رزمی را به کمتر از ۱۰ درصد میرساند. این تفاوت عظیم به F-۲۲ اجازه میدهد با همان میزان سوخت، مسافت بسیار بیشتری را در منطقه خطر طی کند و این نشان میدهد که مفهوم پنهانکاری فراتر از سطح مقطع راداری است.
| حالت پرواز | برد کلی | برد رزمی | مصرف سوخت |
|---|---|---|---|
| زیرصورت | ۱۳۷۰ تا ۱۶۰۰ کیلومتر | ۷۲۰ تا ۸۰۰ کیلومتر | ۶۳۵ لیتر در صد کیلومتر |
| مافوق صوت | ۹۷۰ تا ۱۲۰۰ کیلومتر | ۴۸۰ تا ۶۰۰ کیلومتر | ۷۰۰ لیتر در صد کیلومتر |
| پسسوز | ۳۲۰ تا ۴۰۰ کیلومتر | ۱۶۰ تا ۲۰۰ کیلومتر | ۱۹۶۰ لیتر در صد کیلومتر |
